Šta je citokinska oluja i koja je njena uloga u borbi protiv infekcije COVID-19? Za Nedeljnik.rs piše prof. dr Marko Lens

1
Profimedia

Proces citokinske oluje ima izuzetno bitnu ulogu u patogenezi i kliničkom ishodu infekcije izazvane virusom COVID-19.

Citokinska oluja se javlja kao odbrambena reakcija imunog sistema organizma na virusnu infekciju.

Specijalno za Nedeljnik.rs piše prof. dr Marko Lens, koji je masterirao kliničku epidemiologiju na Harvard School of Public Health

Reč “citokin” potiče od Grčkih reci “cyto” (ćelija) i “kines” (kretanje).

Citokini su mali proteinski molekuli koje proizvode različite ćelije našeg tela uključujući ćelije imunog sistema koji je odgovoran za odbranu od infekcije.

Postoje dve vrste citokina: oni koji izazivaju zapaljenje (pro-inflamatorni citokini) i oni koji sprečavaju zapaljenski proces (anti-inflamatorni citokini). Najpoznatiji pro-inflamatorni citokini su IL-1β, IL-6 I TNF-α dok su glavni anti-inflamatorni citokini IL-1, IL-4, IL-10, IL-11 i IL-13.

Kada urođeni imuni sistem oseti virusni RNK, pokreće se anti-virusna kaskadna signalizacija koja dovodi do stvaranja različitih citokina od zaraženih epitelnih ćelija i profesionalnih urođenih imunih ćelija. Virusna infekcija dovodi do agresivne pro-inflamatorne reakcije i nedovoljne kontrole anti-inflamatornog odgovora. Ova kombinacija događaja je u medicinskoj literature poznat kao “citokinska oluja”. Međutim, jasan mehanizam koji pokreće citokinsku oluju još uvek nije detaljno objašnjen.

Brojne eksperimentalne studije i klinička istraživanja su pokazala da je citokinska oluja direktno povezana sa oštećenjem tkiva i nepovoljnom prognozom teske virusne infekcije.

Kod većine COVID-19 pacijenta sa teskom kliničkom slikom su detektovane visoke vrednosti pro-inflamatornih citokina (IL-6, IL-1β, IL-2, IL-8, IL-17, G-CSF, GM-CSF, IP10, MCP1, MIP1α i TNF) sto ukazuje na prisustvo ozbiljne citokinske oluje. Visoke vrednosti ovih citokina mogu dovesti do soka i oštećenja tkiva srca, jetre i bubrega, kao i do respiratorne insuficijencije i prestanka rada brojnih organa.

Pročitajte i: prof. dr Marko Lens o upotrebi respiratora

Potvrđeno je da su povećane vrednosti IL-6 stabilan indikator lose prognoze kod COVID_19 pacijenata sa pneumonijom i ARDS.

Mnogi imunolozi smatraju da terapeutska kontrola citokinske oluje može biti od velikog značaja kod COVID-19 pacijenata sa najtežom kliničkom slikom. Zbog toka su u toku različite kliničke studije kako u Evropi tako i u SAD-u kako bi se utvrdila efikasnost anti-inflamatornih lekova koji se koriste kod nekih bolesti kao npr. reumatoidnog artritisa.

Inicijalni rezultati studija iz Kine i Francuske ukazuju da je terapija sa anti-IL-6 antitelima (Tocilizumab) je imala efikasnost na brzo poboljšanje respiratorne funkcije kod COVID-19 pacijenata sa teskom pneumonijom i ARDS.

Potencijala uloga i efikasnost anti-TNF (Infliximab) u lečenju teških COVID-19 pacijenata treba da se utvrdi u dobro dizajniranim randomiziranim kliničkim studijama.

Iako brojni lekari prikazuju pozitivne kliničke rezultate koristeći ove anti-inflamatorne lekove kod pojedinih pacijenata, anektodalni dokazi nisu dovoljni za korišćenje ovih lekova kod svih pacijenta. Zbog toga su potrebne ozbiljne i veće kliničke studije kojim bi se utvrdila ne samo efikasnost nego i sigurnost ovih lekova u lečenju COVID-19 pacijenata.

Izuzetno bitno pitanje je i koje je optimalno vreme kada treba dati anti-IL-6 ili anti-TNF terapiju. Prema mišljenju lekara koji koriste ove lekove u lečenju COVID-19 pacijenata, sa terapijom treba započeti odmah nakon prijema u bolnicu zato sto je kod pacijenata već nekoliko dana pokrenut anti-virusni imunitet. Međutim, jako je bitno da se uspostavi ravnoteža između faze intervencije i sigurnosti da pacijenti imaju dovoljno veliki rizik od lošeg ishoda i da mogu biti nadgledani na odgovarajući način. U svakom slučaju, po mišljenju imunologa terapiju sa ovim lekovima treba započeti kod pacijenata sa umerenom bolešću koji su primljeni u bolnicu i koji zahtevaju podršku sa kiseonikom, ali koji još uvek nisu za intenzivnu negu.

1 KOMENTAR

  1. Ovi lekovi su skupi i imaju dosta nezeljnih dejstva..antIL 6 i Anti TNF..i nema ih ..osim na pojefinim klinikama…treba krenti Hlorochinom..Aziyromycinom..niko ne spominje Kortiokosteroude.u tapering dozama..smanijti posle max.doze za 20 posto..uz antikoakulante u manjim dozama

Comments are closed.