Crna Gora: I nova Vlada se klima

1
EPA-EFE/BORIS PEJOVIC

Crna Gora opet se nalazi na političkoj prekretnici nakon što je Demokratska partija socijalista (DPS) predsednika države Mila Đukanovića otkazala podršku manjinskoj Vladi premijera Dritana Abazovića u parlamentu.

Razlog je način regulisanja daljih odnosa države sa Srpskom pravoslavnom crkvom (SPC) pošto Abazović insistira na brzom potpisivanju Temeljnog ugovora sa SPC dok DPS i njemu bliske partije traže da se on izmeni jer tvrde da se predloženim tekstom crkva stavlja iznad države.

Krize zbog SPC

Poslednje tri Vlade u Crnoj Gori gube izbore ili podršku dobrim delom zbog pitanja odnosa sa SPC. Đukanovićev DPS zamera Abazoviću da to nije bilo najvažnije pitanje u ovom trenutku već da se trebalo fokusirati na evropske integracije, dok premijer odgovara da je ono otvoreno još pre 10 godina i da bez njegovog rešavanja nema ni dvotrećinske podrške u parlamentu za deblokadu pravosuđa, što je ključni uslov Evropske Unije (EU) za ubrzanje procesa pristupanja Crne Gore.

,,Nije iznenađenje što je pitanje Temeljnog ugovora dovelo do političkih turbulencija i nove krize. Ovo pitanje samo može dovesti do još većih podjela među građanima i nove nestabilnosti”, kaže profesorka političkih nauka na Univerzitetu Donja Gorica u Podgorici Nikoleta Đukanović za DW.

Politička novinarka lista Vijesti Biljana Matijašević kaže da pitanje crkve najlakše podigne tenzije u crnogorskom društvu.

“Kada treba da se riješe neke krupne stvari ili gurnu pod tepih, potegne se to pitanje”, kaže za DW Matijašević.

Nova politička prestrojavanja?

Na stolu je sada nekoliko opcija: skraćenje mandata Skupštini i vanredni izbori, izglasavanje nepoverenja Vladi i formiranje neke nove Vlade ili rekonstrukcija postojeće, stvaranje tehničke ili koncentracione Vlade koja bi pripremila vanredne izbore…

Ipak, trenutno je najizvjesnije da će Abazovićeva Vlada nastaviti da vlada još neko vreme. Naime, DPS i njegovi partneri nemaju većinu da ga obore u parlamentu bez glasova njihovih ljutih političkih protivnika, prosrpskog Demokratskog fronta (DF) ili Demokrata.

Upravo su Demokrate predložile moguće rešenje koje je načelno prihvatljivo i Abazoviću. Iako su ga oštro napadale prethodnih meseci nakon što ih je iz vlasti poslao u opoziciju i tražile vanredne izbore, sada su pozvale Skupštinu Crne Gore da ne razmatra eventualne inicijative o skraćenju mandata pre nego se deblokira pravosuđe odnosno parlament izabere četiri člana Sudskog saveta i makar jednog sudiju Ustavnog suda.

Nakon toga, traže da Abazović podnese ostavku a onda da se pokušaju resetovati odnosi između njih, DF-a i Abazovićeve URE, odnosno stare većine koja je i smenila DPS sa vlasti prije dve godine. I Matijašević smatra da je u ovom trenutku najrealnija neka nova Vlada ili rekonstrukcija postojeće u koju bi ušli Demokrate i DF.

,,Iako sukob između Demokrata i URE traje duži vremenski period, mislim da za Demokrate nije opcija da podrže inicijativu DPS-a o skraćenju mandata Skupštini ili izglasavanju nepovjerenja Vladi. Demokrate su više puta ponovile da sa DPS-om neće sarađivati. Mislim da će stara većina ponovo da se okupi jer im vanredni izbori sada nisu u interesu, posebno imajući u vidu da im značajan broj glasova može pokupiti nova partija bivših ministara Milojka Spajića i Jakova Milatovića ,,Evropa sad”, kaže Matijašević.

Đukanović dodaje da je moguće da je to neka vrsta prećutnog dogovora.

,,Kad Abazović da ostavku, da dođe do formiranje nove Vlade ili do rekonstrukcije ove Vlade, sa nekim novim imenima iz redova onih koji su sada njeni žestoki protivnici”, smatra Đukanović.

Matijašević tvrdi da nikome ne odgovaraju izbori sada jer zbog svih dešavanja i tenzija u društvu sve parlamentarne partije gube glasove.

,,Građani su umorni od priča o crkvi, partizanima i četnicima i duboko svjesni ekonomske krize koja slijedi a koja se već može nazrijeti kroz enorman rast cijena osnovnih životnih namirnica i energenata”, kaže novinarka Vijesti.

Prvo pokušaj deblokade pravosuđa

Čini se da će makar do avgusta fokus svih partija biti da dođu do konsenzusa o deblokadi pravosuđa. Matijašević tu vidi problem jer nema dvotrećinske većine u parlamentu za to bez jedne od dve najjače političke grupacije DPS-a ili DF-a.

,,Teško da će DPS podržati za novog Vrhovnog državnog tužioca nekoga ko je spreman da otvori Pandorinu kutiju, odnosno do kraja dovede sve stare slučajeve iz doba njihove vlasti. S druge strane, DF neće podržati nikoga ko odgovara DPS-u. Isto važi i za Ustavni sud. Nažalost, sve se svodi na to da je pravosuđe i dalje pod političkim uticajem”, objašnjava Matijašević.

Nikoleta Đukanović čisto sumnja da sada može doći do nekog konsenzusa o ovom pitanju:

,,Moguće je jedino ako prvo dođe do korekcije Temeljnog ugovora, i to čak da to budu kozmetičke izmjene, da bi DPS i njeni partneri zadovoljili svoje biračko tijelo. Međutim, pitanje je da li bi na to pristala SPC i da li će to podržati neke druge političke strukture u Vladi poput Socijalističke narodne partije (SNP), kojoj je Temeljni ugovor bio glavni uslov da uđe u Vladu”.

Dugogodišnja politička kriza neminovno usporava Crnu Goru na evropskom putu koji je ionako zakočen zbog tvrdog stava same EU koja ne želi da da ni makar okvirni datum za članstvo zemljama Zapadnog Balkana. Đukanović ukazuje da politika proširenja nije ono što je sama EU obećavala Zapadnom Balkanu.

,,S druge strane, sama Crna Gora je jako puno uradila da taj svoj put ka Briselu naruši. Upravo je ova Vlada, stavljanjem na sto tema poput Temeljnog ugovora, učinila da nas udalji od EU. Mislim da ovo neće ubrzati naš evropski put i da ga nije trebalo usložnjavati ovakvim pitanjima”, veruje Đukanović.

Matijašević kaže da je politička stabilnost veoma važan faktor na putu ka EU.

,,Nijedna članica Unije neće pristati da u “familiju” primi državu sa nestabilnom političkom situacijom, klimavom Vladom, tenzijama, neriješenim brojnim unutrašnjim pitanjima, a da ne pominjem raširenu korupciju i organizovani kriminal”, zaključuje Matijašević.

1 KOMENTAR

  1. ,,Nijedna članica Unije neće pristati da u “familiju” primi državu sa nestabilnom političkom situacijom, klimavom Vladom, tenzijama, neriješenim brojnim unutrašnjim pitanjima, a da ne pominjem raširenu korupciju i organizovani kriminal”, zaključuje Matijašević. Хоће, треба само да се зовете Бугарска.

Comments are closed.