Požari u Amazonu otapaju Ande: Crne čestice talože se na lednicima i ubrzavaju zagrevanje

0
Foto: Profimedia

Požari u amazonskim prašumama verovatno su ubrzali otapanje ledenika na Andima, potencijalno ugrožavajući snabdevanje vodom za desetine miliona ljudi, pokazalo je novo istraživanje Univerziteta Rio Grande du Sol, a prenosi Indipendent.

Studija je pokazala da su požari pre svega iz Brazila, zatim iz Perua i Bolivije za 14 odsto godišnje ubrzali nivo topljenja lednika. Proces je izazvan strujama vetra u periodu između avgusta i oktobra, kada je registrovan najveći broj požara, a koje su se kretale prema severnom delu planinskog venca. Vetrovi prenose čestice pepela na stotine kilometara od centara požara, i nakupljaju se u snegu i u ledu. Proučavanjem modela požara između 2007. i 2010. godine, kada su bili na vrhuncu, tim naunika je utvrdio da aerosoli koji nastaju sagorevanjem mogu da pojačaju otapanje lednika time što zacrne njihovu površinu i smanje njihovu sposobnost da reflektuju sunčevu svetlost. Zagađivači kao što su crni ugljenik i prašina, zarobljeni su u gornjim slojevima ledenik, a zbog tamnije površine glečera ubrzava se tempo njihovog otapanja do 14 posto.

Požari su podmetani da bi poljoprivrednici stvorili pašnjake za stoku ili polja za sadnju useva. Više od 75 miliona ljudi zavisi od vode s andskih ledenika, među kojima i poljoprivrednici tog područja, što znači da su sezonska otapanja leda ključna u lancu proizvodnje hrane.

Ubrzano otapanje moglo bi da skrati sezonu uzgoja useva, da ograniče raspoložive količine pitke vode i dovede do sukoba zbog smanjenih izvora, naveli su autori istraživanja u radu objavljenom u časopisu Nature Scientific Reports.

Novi podaci pokazuju da je stanje čak i gore i da je površina prašuma uništenih od avgusta 2018. do jula 2019. za 43 posto veća u odnosu na prethodnih 12 meseci, od avgusta 2017. do jula 2018. godine.

Najveće razmere uništavanja Amazonije zabeležene su 2008. godine, kada je raskrčeno 12.287 kvadratnih kilometara prašume tokom 12 meseci.