“Kako je taj ‘Filip Grk’, čitavo vreme bio Britanac”: Priča o poreklu princa Filipa

Princ Filip, vojvoda od Edinburga i suprug britanske kraljice Elizabete, preminuo je danas u zamku Vindzor, objavila je kraljevska porodica...

0
Credit line: Anthony Devlin / PA Images / Profimedia

Za one koji nisu želeli da se bave analizama dinastičke krv koja je tekla njegovim venama, vojvoda od Edinburga uvek je bio Filip Grk, iako u njegovom krvotoku verovatno nije bilo ničega helenskog. Danskog definitivno, sa ruskog i nemačkog takođe. Ali jedina stvar koja je opipljivo bila grčka kada je prognan sa Krfa u narandžastoj kutiji, kao dečak star 18 meseci, bila je bezvredna titula koju je poneo sa sobom, piše Gardijan. Grčki princ Fillip.

Iako je pred ženidbu morao da traži naturalizaciju, ispostavilo se da je princ Filip zapravo bio čist Britanac. I imao je plemenitije poreklo od svoje neveste jer je i sa očeve i sa majčine strane bio kraljevskog porekla. Tako je to bilo u Evropi nekada.

Filipov otac, grčki princ Endru, bio je četvrti sin Džordža I Helenskog, ranije danskog princa Vilhelma, koji je izabran za grčkog kralja na osnovu protokola koji su 1863. godine potpisale Engleska, Francuska i Rusija i koji je ubijen u atentatu.

Endru je bio osuđen na smrt, optužen za izdaju zbog svrgavanja njegovog brata Konstantina od strane vojne hunte, pa je sa porodicom pobegao u Pariz.

Tako je mali Filip napustio Grčku i godinama kasnije je ponavaljao “da ne oseća apsolutno nikakvu nostalgiju prema toj zemlji”.

Dansko dinastičko ime mu je bilo Šlezvig-Holštajn-Sonderburg-Gluksburg, a otac mu je takođe poticao od ruskih careva.

Njegova majka, princeza Alisa, koja je kasnije postala grčka pravoslavna monahinja, bila je ćerka princa Luja od Batenberga koji se 1917. godine odrekao nemačkih titula da bi uzeo anglicirano prezime Mauntbaten.

Brak Filipovih roditelja na kraju se raspao, a otac se preselio u Monte Karlo i postao melanholična figura, sumnjivog ponašanja. Preminuo je 1944. godine. Filipove četiri sestre, sve mnogo starije od njega, udale su se za Nemce.

Filipova nacionalnost je ostala kao dvosmisleno pitanje bez odgovora – i bila je predmet vatrene političke rasprave – uoči njegovog braka. Ali na kraju, 1972. godine, oko 25 godina nakon njegove naturalizacije i u godini njegove “srebrne svadbe”, Lord Dilhorn, odgovorio je na upit Filipovog ujaka lorda Mauntbatena.

“Bilo je neporecivo”, rekao je Dilhorn tada, “da su prema zakonu parlamenta iz 1705. svi potomci Sofije Hanover (uključujuci i Filipa, preko njegove veze sa kraljicom Viktorijom) bili britanski podanici.

Dakle, Filip Grk, Filip Danac ili Filip Nemac, čitavo vreme bili su Britanci.Pr