Kako će izgledati novi Zakon o slobodi veroispovesti: “Obrisani su svi sporni članovi…”

0
Foto: Profimedia

Ministarstvo pravde, ljudskih i manjinskih prava dostavilo je Vladi Crne Gore izmene i dopune Zakona o slobodi veroispovijesti kojima se, između ostalog, brišu članovi vezani za imovinu verskih zajednca, a zbog čega je Srpska pravoslavna crkva mesecima organizovala proteste.

Članom 19 predloženih izmena i dopuna izbrisani su članovi 61, 62, 63 i 64 Zakona.

“Odredbama iz navedenih članova je, protivno Ustavu, potvrđenim i objavljenim međunarodnim ugovorima i zakonskim propisima, propisano da je država vlasnik vjerskih objekata i zemljišta zaključno sa 1. decembrom 1918. godine. Materija iz oblasti državne imovine je regulisana Zakonom o državnoj imovini. Odredbom iz člana 63 Zakona je propisana upravna procedura za utvrđivanje prava svojine na vjerskim objektima i zemljištu i to na način koji je protivan Mišljenju Venecijanske komisije od 21-22. juna 2019. godine”, piše u obrazloženju izmjena Zakona u koje su “Vijesti” imale uvid.

Navodi se da je pitanje utvrđivanja svojinskih prava regulisano zakonskim propisima u pravnom poretku Crne Gore, a naročito Zakonom o svojinsko-pravnim odnosima i Zakonom o parničnom postupku.

U izmenama se podsjeća da je Parlamentarna skupština Savjeta Evrope, u svom Izveštaju o postmonitoring dijalogu sa Crnom Gorom od 22. juna 2020. godine, posebno analizirala krizu koju je izazvalo usvajanje Zakona o slobodi veroispovijesti navodeći da bi najbolje rešenje bilo da sporne odredbe o tzv. imovinskom pitanju budu izostavljene.

Predložena je izmena člana 6 Zakona kojom se normativno precizira pojmovno određenje verske zajednice.

“Spornom odredbom Zakona je propisano da je ”vjerska zajednica dobrovoljno, neprofitno udruženje lica iste vjeroispovijesti koje se osniva”, a što ne odgovara društvenoj stvarnosti Crne Gore. Prema zvaničnim podacima, u Crnoj Gori su do dana stupanja Zakona o slobodi vjeroispovijesti postojale brojne vjerske zajednice koje su organizovane kao crkve, vjerske zajednice i vjerske organizacije. One su osnovane i postojale su sa svojim pravnim subjektivitetom prije donošenja i stupanja tog Zakona na snagu. Na taj način je, kao i drugim posebno spornim odredbama, iskazana intencija da se postojeće vjerske zajednice ponovo osnivaju po Zakonu – što navedenu odredbu čini nelogičnom, ali i neprihvatljivom za vjerske zajednice kao subjekte prava na slobodu vjeroispovijesti“, piše u obrazloženju.

Izmenom člana 12 predviđa se da se u „slučajevima premještanja, iznošenja iz države ili otuđenja dobara koja predstavljaju kulturnu baštinu Crne Gore, a na kojima pravo svojine ima vjerska zajednica“ primenjuju sve odredbe zakona kojim se uređuje zaštita kulturnih dobara.

Izmena člana 17 Zakona propisuje da će nadzor nad primjenom ovog Zakona imati organ državne uprave nadležan za poslove pravosuđa.

“Članom 5 se vrši izmjena članova 18, 19, 20 i 21 Zakona, na način što se precizno i nedvosmisleno propisuje da vjerska zajednica, koja je upisana kao evidentirana ili kao registrovana vjerska zajednica u Jedinstvenu evidenciju, ima svojstvo pravnog lica. Normira se struktura Jedinstvene evidencije vjerskih zajednica kroz uspostavljanje Knjige evidentiranih vjerskih zajednica za postojeće vjerske zajednice i Knjige registrovanih vjerskih zajednica za vjerske zajednice koje će se osnivati poslije stupanja na snagu ovog Zakona”, navodi se u izmenama.

Dodaje se da se izmenama i dopunama uvažavaju postojeće verske zajednice i njihov stečeni i prepoznati pravni subjektivitet, ali i stvara pravni okvir za sticanje pravnog subjektiviteta budućih verskih zajednica u Crnoj Gori bez ikakve diskriminacije između ovih vjerskih zajednica.

“Predložene izmjene i dopune su u skladu sa stavovima Evropskog suda za ljudska prava čije odluke su obavezujuće po slovu čl. 19 i 32 Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, čija je potpisnica i Crna Gora. U jednoj od svojih naročito citiranih presuda, ovaj Sud je istakao da se vjerske zajednice, koje imaju direktnu i aktivnu ulogu u javnom životu, mogu smatrati pravnim licima budući da su već učestvovale u pravnom životu i kao takve bile posredno priznate od javnih vlasti”, piše u obrazloženju.

“Kroz prijavu za upis u Knjigu evidentiranih vjerskih zajednica Jedinstvene evidencije, postojeće vjerske zajednice iskazuju svoj odnos uvažanja pravnog poretka Crne Gore”, prenose Vijesti.

Izmenama se propisuje i da se sporovi iz imovinskih i drugih građansko-pravnih odnosa između verskih zajednica, države, lokalne samouprave i ostalih fizičkih i pravnih lica rešavaju prema pravilima parničnog postupka pred nadležnim sudovima.

“Članom 16 vrši se brisanje člana 38 Zakona, jer je pitanje upisa prava svojine na nepokretnim i pokretnim dobrima jasno i precizno regulisano Zakonom o državnom premjeru i katastru nepokretnosti”, piše u obrazloženju.