Danas svi nose ovaj cvet na reveru: Natalijina ramonda, simbol pobede i snaga feniksa

0
Foto: Wikimedia commons

Legenda kaže da je botaničar Pavel Černjavski početkom 20. veka slučajno prosuo vodu na herbarijum u kome se nalazio uzorak osušenog cveta. I da je on nakon toga “oživeo”. Cvet se zove Natalijina ramonda.

Ovaj čudnovata biljna vrsta manje je nepoznanica, kao što je razlog zbog kojeg je danas i zbog kojih se prethodnih dana nosi na reveru.

Republika Srbija je 11. novembar izabrala za jedan od svojih državnih praznika, jer je tada potpisano primirje u Prvom svetskom ratu. A određen je i specifičan amblem koji se sastoji od dve zelene trake i jednog ljubičastog cveta sa pet latica.

Natalijina ramonda – cvet koji se nosi kao zvaničan simbol primirja – govori o srpskom narodu, iskušenjima koja je prošao tokom i posle Prvog svetskog rata i o vaskrsnuću Srbije.

Natalijina ramonda je endemska, odnosno retka biljna vrsta za koju su do pre nekoliko godina znali samo iskusni botaničari i strastveni ljubitelji lokalne flore, piše Elementarijum.

Reč je o ugroženoj i retkoj vrsti – endemitu koji živi samo na području Centralnog Balkana, u Srbiji, Makedoniji i severnoj Grčkoj. Ima zapanjujuću sposobnost da vaskrsava, nakon što je potpuno osušena. Pripada porodici Gesneriaceae i prostire se na nadmorskim visinima od 350 do 2200 metara. Raste na izuzetno nepristupačnim mestima, uglavnom u klisurama, na krečnjačkim stenama gde je suvo i hladno. Za nacionalnu epopeju u Prvom svetskom ratu vezuju je upravo ovakva staništa i oblast prostiranja, na kojoj su se odvijale prelomne bitke u završnici rata.

Istorija otkrića Natalijine ramonde delimično se vezuje za oca srpske botanike, Josifa Pančića, prenela je Nacionalna geografija.

Ramonde su, inače, kao biljna vrsta poznate od tridesetih godina XIX veka kad ih je francuski istraživač po kome nose ime otkrio na području današnje Španije, u Pirinejima.

No, pola veka kasnije, 1874. godine, Pančić je došao do značajnog otkrića kada je otkrio da ramonde postoje i izvan Španije. Otkrio ih je na teritoriji južne Srbije, ali je zaključio da je reč o novoj vrsti koju je nazvao Ramonda serbica.

Krajem 19. veka u okolini Niša taj cvet je primetio dvorski lekar Obrenovića, Sava Petrović. Ime je dobila po kraljici Nataliji Obrenović.