Da li želite da preuzmete Nedeljnik android aplikaciju?

DA | NE

Iz Srbije u svemir; reportaža o Milanu Mijoviću, doktorandu svemirskog prava u Beogradu i predsedniku kancelarije Srbije za svemirske nauke

Milan Mijovic na konferenciji UN-a u Pakistanu

Milan Mijović je završio studije prava u Beogradu gde je i nastavio sa daljom specijalizacijom na doktorskim studijama. Naziv njegove doktorske disertacije je iz oblasti svemirskog prava i odnosi se na pitanje prava svojine u svemiru. On je osnivač i predsednik Kancelarije Srbije za svemirske nauke, istraživanja i razvoj (SERBSPACE) i naučni istraživač vazduhoplovnog i svemirskog prava u Beogradu.

Milan se u svemirski sektor uključio 2012. godine, tada kao student prava kada je učestvovao na fakultetskom takmičenju za najbolji rad iz oblasti saobraćajnog prava. Njegov rad „Pravni aspekti saobraćaja u kosmosu“ donosi mu prvu nagradu za najbolji rad, i isti se ubrzo objavljuje u časopisu Pravni zapisi. Ovaj rad predstavlja prvu modernu publikaciju iz svemirskog prava i smešta Milana kao pionira modernog svemirskog prava u Srbiji.

Iste godine, inspirisan bavljenjem svemirskim pravom, Milan postaje član i prvi predstavnik za Srbiju međunarodne organizacije Space Generation Advisory Council, globalne mreže koja okuplja studente i mlade profesionalce svemirskog sektora. Uskoro postaje i član radne grupe za svemirsko pravo. Svemirsko pravo, iako nepoznato današnjoj srpskoj javnosti, nastalo je pre više od pola veka kao grana međunarodnog prava. Interesantno je reći da je Srbija već početkom 70-ih godina imala pravnike ove oblasti prava, kao što su bili Obrad Račić i Mihajlo Smirnov koji su stajali rame uz rame sa pravnicima iz ostalih zemalja, stvarajući tada novu i uzbudljivu granu prava. Predmet svemirskog prava jesu odnosi država izvan zemlje, te sasvim logički, obuhvata i nekoliko oblasti: prava i obaveze država za lansiranje objekata u svemir, odgovornost država za štetu koju prouzrokuje njen svemirski objekat, korišćenje “slotova” za satelite u Zemljinoj orbiti, svojina u svemiru itd. Ova grana prava se iz dana u dan razvija, i prati najnovija tehnološka otkrića u vezi sa svemirskim istraživanjima.

Krajem 2014. godine piše rad pod nazivom Private ownership in outer space, a odnosi se na pitanje da li je moguće uspostaviti svojinu u svemiru, i da li bi to pravo uticalo na buduća istraživanja svemira. Imajući u vidu da važeće pravne norme isključuju pravo svojine u svemiru, ovaj rad predstavlja jedno od prvih kritičkih mišljenja “svemirske” legislative, ali sa druge strane i novu ideju i predloge za dalji razvoj ove grane prava.

Sa navedenim radom, Milan je konkurisao sa prestižnu Emerging Space Leader stipendiju koju 2015. godina dobija od Međunarodne astronautičke federacije. Ova stipendija mu je omogućila odlazak i prezentaciju njegovog rada na 66. Međunarodnom astronautičkom kongresu u Jerusalimu. Navedeni kongres je najveći događaj u oblasti svemirskih sektora koji se održava jedanput godišnje. Okuplja vodeće stručnjake svemirskih nauka i predstavnike fakulteta, industrija i država. Poslednjih nekoliko godina, Kongresu prisustvuje i Elon Mask, vlasnik kompanije “Tesla” i pionir privatnih lansiranja u svemir.

Na kongresu, Milan predstavlja svoj rad, i dobija pažnju profesora svemirskog prava sa vodećih evropskih i svetskih fakulteta, i dobija mogućnost upisivanja doktorskih studija na univerzitetu u Kelnu. Međutim, odlučio je da svoje studije i istraživanja nastavi u Beogradu, gde uz pomoć raznih svemirskih agencija dobija literaturu u vidu specijalizovanih knjiga i časopisa.

Rešen da ostane u Srbiji i svojim znanjem i sposobnostima pomogne svojoj državi u uključivanju u svemirski sektor, 2016. godine osniva nevladinu organizaciju pod nazivom Kancelarija Srbije za svemirske nauke, istraživanja i razvoj (SERBSPACE). Kao prva organizacija ove vrste u Srbiji, Kancelarija je razvijena kao krovna organizacija koja bi uključila sva relevantna lica, organizacije, akademske ustanove, privredna lica i predstavnike države iz oblasti svemirskog sektora u Srbiji. Delokrug rada Kancelarije obuhvata nekoliko oblasti, i to kako na nacionalnom, tako i na međunarodnom planu. Na nacionalnom planu, Kancelarija sprovodi stalni projekat izgradnje kapaciteta u oblasti svemirskih nauka, tehnologije i istraživanja, što obuhvata uključivanje gorenavedenih lica u projekte Kancelarije i stvaranje mreže stručnjaka iz ove oblasti, a sve u cilju jačanja pozicije Srbije na međunarodnom planu, a što između ostalog podrazumeva i primenu satelitskih tehnologija u svakodnevnom životu u Srbiji. Nadalje, cilj kancelarije jeste ukazivanje na brojne benefite svemirskih tehnologija kao što su telekomunikacija, zdravstvo, navigacija, poljoprivreda, bezbednost, zaštita od prirodnih nepogoda i sl, a što je i obuhvaćeno jednim od najvažnijih projekata Kancelarije: osnivanje Srpske svemirske agencije, koji detaljno navodi prednosti koje proističu iz svemirskih istraživanja, ali i korake koje treba preuzeti. Projekat je u avgustu 2016. poslat Vladi Srbije i svim nadležnim ministarstvima, nalazi se i na internet prezentaciji Kancelarije www.serbspace.rs.

Ubrzo nakon osnivanja Kancelarije, Ujedinjene nacije prepoznaju značaj ovog projekta i pozivaju Milana na konferenciju koja se krajem 2016. održala u Gvadalahari u Meksiku, gde je pred širokim međunarodnim auditorijumom predstavio Kancelariju i projekat osnivanja Srpske svemirske agencije i tom prilikom uspostavlja saradnju sa Kancelarijom Ujedinjenih nacija za pitanja svemira, koja ga prepozanje kao vezu Srbije i međunarodne scene svemirskog sektora. Projekte predstavlja i na 67. Međunarodnom astronautičkom kongresu, gde bira izabran za člana Međunarodnog instituta za Svemirsko pravo - International Institute for Space law (IISL) i Haške grupe koja se bavi pitanjima iskovanja resursa iz svemira.

 

Početkom 2017. godine, Milan održava predavanje o svemirskom pravu na Pravnom fakultetu Univerziteta Union, kada govori o aktuelnostima u ovoj izuzetno važnoj grani prava, ali upoznaje domaću javnost sa projektom osnivanja Srpske svemirske agencije. Predavanju prisustvuju brojni profesori, studenti raznih fakulteta kao i šira javnost. Od 2015. godine, Milan je, kao stručni savetnik tima Pravnog fakulteta Union pružao stručnu pomoć studentima koji su učestvovali u međunarodnom takčmičenju simulacije suđenja u oblasti svemirskog prava Manfred Lachs Space law moot competition.

Tokom 2017. godine nastavlja istraživanje svemirskog prava, i daje analizu US Space act-a i njegovog uticaja na pitanje svojine u svemiru, imajući u vidu da navedeni zakon predviđa uspostavu privatne svojine za američke državljane. Njegov rad je prihvaćen i isti predstavlja na 68. Međunarodnom astronautičkom kongresu koji se održao u Adelejdu u Australiji i tom prilikom nastavlja razgovore o osnivanju Srpske svemirske agencije i pristupanju Srbije Komitetu UN-a za miroljubivo korišćenje svemira.

Takođe, ovo je treća godina za redom da je Milan jedini predstavnik Srbije na navedenom prestižnom kongresu koji okuplja stručnjake sa vodećih svetskih fakulteta, svemirskih agencija i industrijskog sektora. Tokom ovih godina, Srbija je uvršćena u međunarodnu zajednicu svemirskog sektora, što se može smatrati ogromnim uspehom.

 

Ubrzo nakon ovog Kongresa, Milan dobija poziv od Ujedinjenih nacija i Univerziteta u Samari, Rusija da održi predavanje na konferenciji u organizaciji UN-a i Ruske federacija, koja je za cilj imala unapređenje domaćih kadrova u oblasti svemirskih nauka, a koja se održala početkom novembra 2017. godine u Samari u Rusiji. Tom prilikom je ponovo pred Ujedinjenim nacijama izložio neophodnost uključivanja Srbije u svemirsku zajednicu, ali izložio i važnost regionalne saradnje, kao i saradnje među nerazvijenim državama. Kancelarija tada započinje razgovore o korišćenju besplatnih satelitskih programa u okviru Evropske svemirske agencije i Ujedinjenih nacija.

2018. godine, SERBSPACE prisustvuje konferenciji Ujedinjenih nacija o primeni satelitskih tehnologija u oblasti voda i zaštiti od nepogoda. Konferencija se održala krajem februara u Pakistanu, a Milan je predstavio projekat koji se odnosi na primenu satelitskih tehnologija u vodoprivredi i umanjenju prirodnih nepogoda. Projekat je razvijen u saradnji sa Ministarstvom poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, Direktoratom za vode i "Renewables and Environmental Regulatory Institutom". Ovom prilikom, Kancelarija je nastavila razgovore o besplatnim programima upotrebe satelita u okviru Evropske svemirske agencije i UN-a, što u drastičnoj meri može da pomogne stanovništvu u odbrani od prirodnih nepogoda, a što je sve i predočeno Vladi RS.

Kancelarija svih ovih godina redovno obaveštava sve državne organe o svojim aktivnostima, a trenutno je u razgovorima oko osnivanja radne grupe za pitanja svemira koja bi za cilja imala ispitivanje mogućnosti stvaranja nacionalne svemirske agencije, pristupanje Srbije Komitetu UN-a za miroljubivo korišćenje svemira i korišćenja besplatnih satelitskih snimaka.

12. aprila, Kancelarija je u restoranu Tesla u Beogradu obeležila Jurijevu noć, dan kada se svuda u svetu obeležava godišnjica leta prvog čoveka u svemir, Jurija Gagarina. Zamišljeno kao networking event, na događaju su prisustvovali mladi iz raznih poslovnih oblasti koji su imali priliku da čuju i da se uključe u projekte Kancelarije. Manifestaciju je podržao Ruski dom u Beogradu koji je za tu priliku ustupio preko 40 fotografija pripreme leta i samog leta u svemir.

U maju 2018. godine, jedan od najpoznatijih časopisa za svemir Room – the Space Journal objavljuje Milanov rad pod nazivom Taxation of outer space – next step for space exloration koji predviđa poreski režim uspostave privatne svojine u svemiru i način prikupljnja i ditribucije poreza.

Ukupno komentara: 0



Sva polja su obavezna.