AMERIKANA

Da li treba proslavljati špansko osvajanje Nju Meksika: Vidanje rana iz kolonijalnih dana

Godišnja tradicija poznata kao Entrada zvanično je završena u septembru i zamenjena multidimenzionalnom molitvom
Sajmon Romero
Datum: 26/11/2018

Da li treba proslavljati špansko osvajanje Nju Meksika: Vidanje rana iz kolonijalnih dana

Kabaljeros de Vargas prate povorku Device Marije na Fijesti de Santa Fe. Fotografija: Adria Malkolm za Njujork tajms

SANTA FE, Nju Meksiko – Koliko pamćenje seže, hispano stanovništvo Santa Fea se jednom godišnje maskiralo u kolonizatore i evropsko plemstvo kako bi obeležilo ponovno osvajanje Nju Meksika od američkih Indijanaca koji su se 1692. pokorili španskom carstvu posle krvave pobune.

Ali zbog brojnih protesta starosedelaca koji tu proslavu doživljavaju kao rasistički pokušaj peglanja zločina koje su počinili španski osvajači, godišnja tradicija poznata kao Entrada zvanično je završena u septembru i zamenjena multidimenzionalnom molitvom na početku Fijeste de Santa Fe.

Potez koji je trebalo da donese pomirenje 411 godina starom gradu bio je pokušaj izbegavanja nemira kakvi se viđaju po drugim krajevima zemlje gde se ruše spomenici konfederacijskoj vojsci i drugim istorijskim brutalnostima.

Kraj Entrade je ponovo otvorio debatu o tome kako predstaviti kompleksnu istoriju Nju Meksika obeleženu vekovnim porobljavanjem američkih Indijanaca, vojnim sukobima Španije i SAD i pokušajima da se zemlja predstavi kao mesto gde hispano populacija, Indijanci i belci žive u miru.

"Entrada je upletena u naš razdor i pokazala je duboke rane kolonijalizma", rekao je Regis Pekos, bivši vođa Kočiti Puebla, jednog od 23 federalno priznata plemena Nju Meksika. Pekos, koji je u ime starosedelaca pregovarao da se Entrada okonča, dodao je da je "ponovno pokoravanje bilo sve samo ne mirno. Zašto onda slaviti nešto što unosi toliki razdor?"

Entrada, što se grubo može prevesti kao "ulazak", predstavlja ponovno uspostavljanje španske kontrole nad Nju Meksikom 1692, predvođeno konkistadorom don Dijegom de Vargasom, kao harmoničan dolazak kolonijalne vladavine kada su starosedeoci odustali od neprijateljstava i priklonili se evropskim vladarima. Istorija je pak pokazala da je De Vargas godinama gušio otpor različitih plemena. Njegovi vojnici su masovno ubijali Indijance u Santa Feu, nedaleko od mesta gde se Entrada slavila.

Borba za kontrolu tada jedne od najudaljenijih kolonija španskog carstva i dalje je vidljiva u Santa Feu, gradu od 84.000 ljudi, gde je 54 posto populacije hispano porekla. Anglosi čine 40 posto populacije a Indijanci dva posto.

Proslava nije ni toliko stara ni toliko istorijski tačna kako bi neki voleli. U vreme kada je širom SAD vladala pomama za istorijskim predstavama koje bi pokazivale evropsko naseljavanje kontinenta, Entrada je pokrenuta početkom 20. veka kako bi se privukli turisti u Santa Fe.

Neki kažu da je otkazivanje Entrade pokazatelj kako je hispano populacija poslednjih godina predala ekonomsku i političku moć u Santa Feu, do te mere da neke porodice koje su generacijama gajile hispano tradiciju grada sada više ne mogu sebi da priušte da u njemu žive.

Mnogi Indijanci se sa time ne slažu. Pekos kaže da bi debata oko Entrade mogla da omogući hispanosima da se fokusiraju više na svoje veze sa starosedelačkim kulturama. Ukazao je na to da mnogi hispanosi imaju pretke koji su genizarosi, robovi-starosedeoci koji su od 16. do 19. veka prodavani hispano porodicama.

"Ovo bi mogla da bude prilika za narod Nju Meksika da se iskreno suoči sa svojim poreklom", rekao je on.

© 2018 The New York Times


Ukupno komentara: 0



Sva polja su obavezna.