Da li želite da preuzmete Nedeljnik android aplikaciju?

DA | NE

Moj Nedeljnik

Prvo beogradsko pozorište i njegovi prvi glumci - Zagrepčani

Datum: 06/12/2017

     Još se tridesetih godina XIX veka u Miloševoj Srbiji javljaju po srpskim gradovima amaterske (tada su ih zvali diletantske) pozorišne trupe. Pod uticajem Joakima Vujića, direktora Knjaževsko - serbskog teatra u Kragujevcu, prve pozorišne predstave u Srbiji izvedene su u Kragujevcu, zatim Šapcu, Požarevcu i Smederevu. Igrane su predstave sa temama iz nacionalne istorije.

         Ali, sve je to još uvek bilo daleko od ozbiljnog teatra. 

 

  Kada su kneževski presto i državna administracija iz Kragujevca premešteni u Beograd, godine 1841. - e, u novu prestonicu stižu i Joakim Vujić i Jovan Sterija Popović. Oni svesrdno rade na osnivanju nacionalnog teatra u Srba. Uskoro se, na obalama Save, u zgradi carinarnice (đumrukane), adaptira prostor jednog velikog magacina za potrebe prvog beogradskog pozorišta, " Teatra na Đumruku" . 

   U početku, glumci su bili amateri, i to je tako ostalo dok upravnici teatra, Petar Radovanović i Atanasije Nikolić, zajedno sa dramaturgom Jovanom Sterijom Popovićem, nisu raspisali konkurs za onim što danas zovemo profesionalnim glumcima.

      Slučaj je hteo da je za ovaj konkurs saznala grupa profesionalnih glumaca iz Zagreba, njih sedmoro...Julijana Štajn, Toma Isaković, Jovan Kapdemort, Dimitrije Grujić, Nikola Badlaj, Josif Tkalac i Sava Marković. Oni su bili voljni da prekinu svoju turneju (izvodili su predstave u Sisku, Karlovcu...) i da dođu u Beograd, ako im kneževina Srbija isplati traženih 200 forinti u srebru za putne troškove. Uprava Teatra na Đumruku je njihovu ponudu sa zadovoljstvom prihvatila, te u Beograd uskoro stižu prvi profesionalni glumci, iz Zagreba. Ovi će Zagrepčani tako postati stožer Teatra koji će se zahvaljujući njima transformisati u " Prvo stalno profesionalno pozorište u Srbiji" . Dolaskom , dakle, glumaca iz Zagreba, ovaj teatar stiče status "državne stvari" , i udara temelje teatra i dramaturgije u Srbiji.

     Prva predstava koju su Zagrepčani izveli za beogradsku publiku bila je predstava " Miloš Obilić", Jovana Sterije Popovića. U narednih godinu dana, u Teatru na Đumruku su predstave izvođene dva puta nedeljno. trajalo je to kratko, jer već naredne , 1842. - e godine, dolazi do političke krize u Srbiji, izgnanstva kneza Mihaila, i Ustavobraniteljske vladavine. A jedna od prvih odluka Ustavobranitelja bila je ta da svi stanovnici Beograda sa austrijskim državljanstvom imaju napustiti Srbiju. Kao podanici Austrije, svih 7 Zagrepčana, prvih beogradskih glumaca, prešlo je preko Save u Zemun. Teatar na Đumruku prestao je da radi.

    Danas, u Karađorđevoj ulici u Beogradu, ne postoji nijedna tabla sa naznakom da se tu nekada nalazilo prvo srpsko pozorište. Sa glumcima iz Zagreba, dabome.

 

 

   * za pisanje teksta korišćeni su podaci iz knjige " Istorija Beograda, tom II,u izdanju "Prosvete", 1974. - e godine" 

 


Ukupno komentara: 0



Sva polja su obavezna.